AIDS AWARENESS PICTURE GALLERY

Κέντρα Ελέγχου και Αναφοράς AIDS

Χρονολογικά Στοιχεία για την Εξέλιξης της Επιδημίας

Λοίμωξη και Νόσος HIV

 

Ιστορική Εξέλιξη και Παρούσα Κατάσταση

Πορεία και Εξέλιξη της Επιδημίας Παγκοσμίως

Δεν είναι γνωστό πότε ακριβώς εμφανίστηκε το AIDS. Μερικοί επιστήμονες πιστεύουν ότι εμφανίστηκε κάποια στιγμή ανάμεσα στο 1926 και στο 1946, ενώ υπάρχουν και εκείνοι που πιστεύουν ότι είχε μεταπηδήσει από τους χιμπατζήδες στους ανθρώπους ήδη από το 1675 (Garret, 2000). Οι επιστήμονες υποψιάζονταν ότι ο ιός HIV είχε κάποια σχέση με τα θηλαστικά της Αφρικής πολύ πριν αποδειχθεί η σχέση του με τους χιμπατζήδες. Η Beatrice Hahn του University of Alabama at Birmingham, η οποία εστιάζει τις έρευνές της στον HIV1, ανακοίνωσε κατά τη διάρκεια του 6ου Συνεδρίου για τους Ρετροϊούς και τις Ευκαιριακές Λοιμώξεις στο Σικάγο την προέλευση του ιού από τους χιμπατζήδες (Beil, 1999). O Marx, του Tulane University Medical Center in N. Orleans, βοήθησε στον εντοπισμό της προέλευσης του HIV2 σε ένα άλλο θηλαστικό, τον πίθηκο sooty mangabey (Beil, 1999).

Η λοίμωξη HIV άρχισε να παίρνει τη μορφή επιδημίας στην Κεντρική Αφρική στις αρχές της δεκαετίας του ΄70. Το AIDS εξαπλώθηκε ραγδαία στο Ζαΐρ, την Ουγκάντα και άλλα κράτη της Κεντρικής Αφρικής. Από την Αφρική, η ασθένεια φαίνεται ότι εξαπλώθηκε αργά στην Ευρώπη και στην Αϊτή και στις Η.Π.Α (Taylor, 1995).

Ακόμη δεν έχει δοθεί πλήρης εξήγηση στο φαινόμενο της έντονης εξάπλωσης της επιδημίας στην εποχή μας. Οι εκδοχές που υπάρχουν (Ινστιτούτο Παστέρ, 1998) είναι κυρίως τρεις:
α. Η εκδοχή της μετάλλαξης που είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση της παθογόνου δράσης του ιού, είναι μάλλον απίθανη.
β. Η εκδοχή της παρασκευής του ιού από τον άνθρωπο αποκλείεται, καθώς η τεχνολογία που θα απαιτούσε ένα τέτοιο εγχείρημα δεν είχε ακόμη ανακαλυφθεί.
γ. Η πιθανότερη εκδοχή είναι ότι οι HIV υπήρχαν στη φύση από πολύ παλιά και μόνο η ευρεία διασπορά τους είναι καινούρια.

Όταν η Αμερικανική κυβέρνηση με σύντομη δημόσια ανακοίνωση ανέφερε μια παράξενη ασθένεια η οποία παρατηρήθηκε σε ομοφυλόφιλους άνδρες στο Λος Άντζελες, στις 5 Ιουνίου 1981, λίγοι άνθρωποι αντελήφθησαν το γεγονός (Balasegaram, 2001). Τα πρώτα θύματα της νόσου (εννοούμε εδώ, τα πρώτα θύματα από τη στιγμή που έγινε αντιληπτή η νόσος στην Αμερική και στην Ευρώπη) ήταν νεαροί ομοφυλόφιλοι. Έτσι οι επιστήμονες ονόμασαν αρχικά την ασθένεια Gay Syndrome ή νόσο των ομοφυλοφίλων. Σε κάποιες περιπτώσεις απάντησε και ως Gay Cancer (Καρκίνος των Ομοφυλοφίλων) και ως Gay Plague (Πανώλη των Ομοφυλοφίλων). Λίγο αργότερα άρχισε να επικρατεί η ονομασία GRID (Gay Related Immune Deficiency/Ανοσολογική Ανεπάρκεια των Ομοφυλοφίλων)(Δαρδαβέσης, 1999). Οι επιδημιολογικές μελέτες που ακολούθησαν και τα συμπεράσματα στα οποία οδήγησαν τους επιστήμονες κατάστησαν τους παραπάνω όρους άχρηστους. Έτσι χρησιμοποιήθηκε, ως πιο ικανοποιητικός, o όρος AIDS.

Το γεγονός ότι οι πρώτοι ασθενείς του AIDS στην Αμερική και στην Ευρώπη ήταν άνδρες ομοφυλόφιλοι ή τοξικομανείς, οδήγησε στη δημιουργία της εντύπωσης ότι η νόσος συνδέεται με συγκεκριμένες πληθυσμιακές ομάδες (συνήθως περιθωριακές). Καθώς όμως αποδείχτηκε ότι η νόσος μεταδίδεται και με την ετεροφυλοφιλική ερωτική επαφή, αποδείχτηκε ταυτόχρονα και το γεγονός ότι το AIDS δε συνδέεται μόνο με τη σεξουαλική συμπεριφορά.

Η εξάπλωση της νόσου σε παγκόσμια κλίμακα οπωσδήποτε ευνοήθηκε από τις ομοφυλοφιλικές ερωτικές πρακτικές και από τις πρακτικές των χρηστών ενδοφλεβίων ναρκωτικών. Ωστόσο, είναι αναμφισβήτητο ότι οι παραπάνω πρακτικές δεν είναι οι κύριοι παράγοντες εξάπλωσης της νόσου. Το θέμα είναι ευρύτερο και σχετίζεται και με άλλους παράγοντες όπως είναι:
α. Η αστικοποίηση που σημειώθηκε στη Αφρική και στις αναπτυσσόμενες χώρες και η αυξανόμενη ανέχεια, φαινόμενα που ευνόησαν τη διάσπαση του παραδοσιακού κοινωνικού κυττάρου και οδήγησαν ορισμένες ομάδες σε εντονότερο σεξουαλικό συγχρωτισμό (Ινστιτούτο Παστέρ, 1998).
β. Η εναλλαγή πολλών ερωτικών συντρόφων σε συνδυασμό με την απουσία χρήσης προφυλακτικού, την υψηλή συχνότητα της γονόρροιας καθώς και τη γενικότερη άγνοια του πληθυσμού σε θέματα υγείας (Taylor, 1995).
γ. Η ανάπτυξη που σημειώθηκε στον τομέα των μέσων μεταφοράς και του τουρισμού. Η θεαματική αύξηση των ταξιδιών "διεθνοποίησε" τα μικρόβια (Ινστιτούτο Παστέρ, 1998).
δ. Ο μαζικός εμβολιασμός στην Αφρική που γινόταν όχι μόνο χωρίς να τηρούνται οι κανόνες υγιεινής, αλλά και με χρήση της ίδιας σύριγγας σε πλήθος ανθρώπων, πρακτική που ευνοεί την ανταλλαγή υγρών και κατά συνέπεια και τη μετάδοση του ιού (Taylor, 1995).
ε. Η σεξουαλική απελευθέρωση και γενικότερα η δημιουργία και η μεταβολή των κοινωνικών δεσμών.
στ. Οι μορφές Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Κοινωνικού Αποκλεισμού.
ζ. Η Κοινωνική Διαφοροποίηση.
η. Η γενίκευση των μεταγγίσεων αίματος και η διανομή παραγώγων αυτού ανά τον κόσμο. Η χρήση κοινών βελόνων και συριγγών από χρήστες ενδοφλεβίων ναρκωτικών (Taylor, 1995).
θ. Οι κορυφαίοι παράγοντες, οι οποίοι αποτελούν το αίτιο της ύπαρξης των περισσοτέρων παραγόντων που συνδέονται με την εξάπλωση της επιδημίας, είναι η ένδεια και η κοινωνική ανισότητα.
ι. Δεν θα πρέπει να αποκλειστεί η πιθανότητα να ενίσχυσε την παθογόνο δράση του HIV κάποιος άλλος μολυσματικός παράγοντας που συνδέεται με αυτόν (Ινστιτούτο Παστέρ, 1998).

Φαίνεται πως η επιστημονική πρόοδος δεν είναι αρκετή για την αναχαίτιση της επιδημίας. Η μορφή και η κλίμακα της επιδημίας εξαρτώνται από την κοινωνική ανισότητα και καθοδηγούνται από τις πολιτικές υποθέσεις και πρακτικές. Η ένδεια, η μεγάλης κλίμακας μετανάστευση, ο πόλεμος, το χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης και οι σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες που δεν λαμβάνουν θεραπεία ευνοούν την επιδημία. Οι κυβερνήσεις έχουν δείξει απροθυμία να καταπολεμήσουν συγκεκριμένα κοινωνικά προβλήματα που βρίσκονται πίσω από το μεγαλύτερο μέρος των νέων κρουσμάτων σε πολλές χώρες, όπως η Ρωσία, το Βιετνάμ και η Μαλαισία. Στις περισσότερες ασιατικές χώρες η επιδημία ξεκίνησε μεταξύ των χρηστών ενδοφλεβίων ναρκωτικών (Balasegaram, 2001).

Θεωρήσαμε σκόπιμο να παρουσιάσουμε ορισμένα στατιστικά στοιχεία που αφορούν στην εξέλιξη και παρούσα κατάσταση σε σχέση με την λοίμωξη και νόσο HIV παγκοσμίως στις εικόνες που ακολουθούν.

Χρονολογικά Στοιχεία για την Εξέλιξης της Επιδημίας

1926-1946 Μερικοί επιστήμονες πιστεύουν ότι ο HIV μεταδόθηκε στους ανθρώπους από τους πιθήκους στο διάστημα 1926-1946. Οι έρευνες μέχρι και το 2000 καταδεικνύουν ότι ο HIV είχε πιθανότατα μεταπηδήσει από τους χιμπατζήδες στους ανθρώπους ήδη το 1675. Όμως, μέχρι το1930 δεν είχε αποκτήσει πανδημικό χαρακτήρα στην Αφρική (Garrett, 2000).

1959 Σημειώνεται ο πρώτος αποδεδειγμένος από τους ερευνητές θάνατος από AIDS. Πρό-κειται για το θάνατο ενός άνδρα στη χώρα που σήμερα ονομάζεται Κονγκό (Zhu, Tuofu, et al., 1998). Το 1983, μια ομάδα Βρετανών ερευνητών ανακοίνωσε ότι ένας ναύτης από το Manchester πέθανε το 1959 με συμπτώματα AIDS (Williams et al., 1983). Η καλλιέργεια ιστών του έδειξε την ύπαρξη HIV (Balter, 1998).

1969 Ένας Αφρο-αμερικανός έφηβος από το St. Louis πεθαίνει από έναν ιό που μοιάζει με τον HIV (Garry et al.,1988). Πρόκειται για τον πρώτο αποδεδειγμένο θάνατο από AIDS στις Η.Π.Α.

1976 Η οικογένεια ενός Νορβηγού ναύτη πεθαίνει εξαιτίας του HIV1 (Froland et al., 1988).

1978 Ομοφυλόφιλοι άνδρες στις Η.Π.Α και στη Σουηδία και ετεροφυλόφιλοι στην Τανζανία και στην Αϊτή, εμφανίζουν συμπτώματα της ασθένειας που αργότερα θα ονομαστεί AIDS.

1981 Στις Η.Π.Α. οι ερευνητές του C.D.C. (Κέντρο Ελέγχου Ασθενειών/Center for Disease Control) διαπιστώνουν ανησυχητικά μεγάλη συχνότητα μιας σπάνιας μορφής καρκίνου που ονομάζεται αγγειοσαρκωμάτωση (Kaposi's sarcoma) σε ομοφυλόφιλους άνδρες που ήταν κατά τα άλλα υγιείς. Αρχικά ονoμάζουν την ασθένεια Καρκίνο των Ομοφυλοφίλων (Gay Cancer) αλλά γρήγορα τη μετονόμασαν σε GRID (Gay Related Immune Deficiency) (Taylor, 1995). O Michael Gottlieb, στο Λος Άντζελες, περιγράφει τα πρώτα περιστατικά AIDS σε ομοφυλόφιλους (Ινστιτούτο Παστέρ, 1998).

1982 Στις Η.Π.Α, οι ερευνητές του Κέντρου Ελέγχου Ασθενειών (C.D.C/ Center for Disease Control) συνδέουν την ασθένεια με το αίμα. Χρησιμοποιείται για πρώτη φορά ο όρος AIDS.

1983 To Κέντρο Ελέγχου Ασθενειών των Η.Π.Α προειδοποιεί τις τράπεζες αίματος για ένα πιθανό πρόβλημα με τις προμήθειες αίματος.
Στο Ινστιτούτο Παστέρ (Institut Pasteur), στη Γαλλία, οι ερευνητές απομονώνουν τον HIV (Ινστιτούτο Παστέρ, 1998).

1984 O Gaetan Dugas, χαρακτηρίζεται ως ο ασθενής μηδέν (patient zero) στις Η.Π.Α (Taylor, 1995).

1985 Εγκρίνεται στις Η.Π.Α από την FDA (Food and Drug Administration/Διεύθυνση Διατροφής και Φαρμάκων) το πρώτο τεστ ανίχνευσης αντισωμάτων του HIV.
Ξεκινά ο έλεγχος των προϊόντων αίματος στις Η.Π.Α και στην Ιαπωνία.
Πραγματοποιείται η πρώτη Διεθνής Συνδιάσκεψη για το AIDS στη Ατλάντα των Η.Π.Α.

1986 Ξεκινά και στη Σουηδία ο έλεγχος προϊόντων αίματος. Ανακαλύπτεται ο HIV2 στο Ινστιτούτο Παστέρ (Ινστιτούτο Παστέρ, 1998).

1987 Στις 28 Σεπτεμβρίου εγκρίνεται στις Η.Π.Α το πρώτο αντί-HIV φάρμακο. Πρόκειται για το πασίγνωστο πλέον ΑΖΤ (αζιθοθυμιδίνη) της εταιρείας Glaxo Wellcome. Ο Καναδάς σταματά τη διανομή μολυσμένου αίματος.
Οι Η.Π.Α κλείνουν τα σύνορά τους για τους προσβεβλημένους από τον ιό μετανάστες και τουρίστες.
Η WHO (World Health Organization/ Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας) ανακηρύσσει την Πρώτη Δεκεμβρίου σε Παγκόσμια Ημέρα AIDS (World AIDS Day).
Εγκρίνεται στις Η.Π.Α το πρώτο διαγνωστικό τεστ το οποίο ανιχνεύει την παρουσία του HIV-1 εντοπίζοντας κατευθείαν τις πρωτεΐνες ή τα αντιγόνα του ιού.

1991 Σύμφωνα με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (WHO) τα κρούσματα της επιδημίας ανέρχονται σε περισσότερα από 10 εκατομμύρια. Ξεκινά στις Η.Π.Α η κλινική δοκιμή συν-δυασμού φαρμάκων κατά του ιού. Εγκρίνεται στις Η.Π.Α το γυναικείο προφυλακτικό.

1993-1996 Πραγματοποιούνται οι πρώτες κλινικές δοκιμές εμβολίων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν στον άνθρωπο. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι συχγορηγήσεις αντιικών σκευασμάτων είναι αποτελεσματικότερες από τις μονοθεραπείες (Ινστιτούτο Παστέρ, 1998).

2001 Πραγματοποιείται το Σεπτέμβριο στη Φιλαδέλφεια διάσκεψη με θέμα τα εμβόλια κατά του AIDS (AIDS Vaccine 2001). Με 20 διαφορετικά πρότυπα εμβολίων να δοκιμάζονται τη δεδομένη στιγμή και πολύ περισσότερα να αναμένονται, οι επιστήμονες είναι για πρώτη φορά αισιόδοξοι και πιστεύουν ότι θα βρουν σύντομα το κατάλληλο εμβόλιο που θα σταματά την καταστροφική δράση του ιού ακόμα κι αν δεν καταφέρνει να προφυλάξει τον οργανισμό από τη μόλυνση (Sternberg, 2001).

2002 O HIV είναι η κύρια αιτία θανάτου παγκοσμίως για άτομα 15-59 ετών.
Η Διεύθυνση Διατροφής και Φαρμάκων (FDA) των Η.Π.Α εγκρίνει τα πρώτα στιγμιαία τεστ μέσω τρυπήματος του δακτύλου.
Ιδρύεται το «Παγκόσμιο Ταμείο για τη μάχη κατά του HIV/AIDS, της ελονοσίας και της φυ-ματίωσης».

2003 Τα αποτελέσματα της πρώτης μεγάλης δοκιμής εμβολίου κατά του HIV (AIDS VAX) εμφανίζονται ενθαρρυντικά.

2004 Ο HIV εξαπλώνεται ραγδαία στη Ρωσία και στην Ανατολική Ευρώπη. Σύμφωνα με έρευνα του ΟΗΕ, σχεδόν το 1% των Ρώσων είναι οροθετικοί.
Στις Η.Π.Α, η Διεύθυνση Διατροφής και Φαρμάκων (FDA) των Η.Π.Α εγκρίνει τεστ για τον HIVπου εξετάζουν το σάλιο.
Το ποσοστό επικράτησης του ιού HIV στην Ουγκάντα παρουσιάζεται μειωμένο κατά 70% από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 λόγω των τοπικών προσπαθειών πρόληψης.
Το 95% των ασθενών με AIDS ζουν στον αναπτυσσόμενο κόσμο.
Υπολογίζεται ότι από το 1981 μέχρι το τέλος του 2004, περισσότερα από 20 εκατομμύρια άνθρωποι πέθαναν από AIDS.

2005 Διεθνείς ηγέτες δεσμεύονται για καθολική πρόσβαση στη θεραπεία κατά τη σύνοδο κορυφής της G8 στο Gleneagles.
Λήγει η πατέντα του ΑΖΤ και η Διεύθυνση Διατροφής και Φαρμάκων (FDA) των Η.Π.Α ε-γκρίνει διάφορες generic εκδόσεις του φαρμάκου.
Ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν με τον ιό HIV ανέρχεται στο υψηλότερο επίπεδο όλων των εποχών- 40,3 εκατομμύρια άνθρωποι εκ των οποίων οι μισοί περίπου είναι γυναίκες.
Περίπου 1,3 εκατομμύρια άνθρωποι στις αναπτυσσόμενες χώρες έχουν πρόσβαση σε θερα-πεία.

2006 Περίπου 38,6 εκατομμύρια άνθρωποι εκτιμάται ότι ζουν με AIDS σε όλο τον κόσμο.
Έκθεση των Ηνωμένων Εθνών παρουσιάζει τις εξελίξεις. Θετικές εξελίξεις: Πολλές χώρες έχουν επιτύχει τους στόχους που ετέθησαν το 2001 και εμφανίζουν μείωση του αριθμού των νέων μολύνσεων και αύξηση της παροχής αντιρετροϊκής θεραπείας σε περισσότερα άτομα. Τα Τεστ για το HIV, η συμβουλευτική και η εκπαίδευση προχωρούν καλά. Σε πολλές χώρες της υποσαχάριας Αφρικής όλο και περισσότεροι νέοι έφηβοι παραμένουν σε αποχή από το σεξ ενώ η χρήση προφυλακτικού αυξάνεται. Με 126 έθνη να δίνουν αναφορά, οι ερευνητές έχουν περισσότερα στοιχεία από ποτέ. Αρνητικές εξελίξεις: Οι στόχοι για την εκπαίδευση των νέων και τις υπηρεσίες πρόληψης δεν ικανοποιούνται, εκείνοι που διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για το AIDS συχνά δεν προσεγγίζονται καν ενώ πολλές χώρες έμειναν πολύ πίσω σε όλους τους στόχους και συνέχισαν να αγνοούν τα κοινωνικά θέματα που διέπουν την εξάπλωση του HIV/ AIDS.
Η Διεύθυνση Διατροφής και Φαρμάκων (FDA: Food and Drug Administration) των Η.Π.Α εγκρίνει το πρώτο χάπι που λαμβάνεται μία φορά την ημέρα για τη θεραπεία του AIDS το οποίο επιτρέπει στους ασθενείς να έχουν έλεγχο επάνω στην κατάστασή τους. Το χάπι ονο-μάζεται Atripla.

2007 Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (WHO) αναθεωρεί τον αριθμό των ανθρώπων που ζουν με AIDS σε όλο τον κόσμο. Τον Δεκέμβριο του 2007 η έκθεση της WHO αναφέρει ότι ο αριθμός έχει πέσει 39.500.000 έως 33.200.000 μέσα σε ένα χρόνο- ο κυριότερος λόγος για την πτώση 16% είναι η βελτίωση της συλλογής δεδομένων και οι ακριβέστερες εκτιμήσεις στην Ινδία και σε πέντε χώρες της υποσαχάριας Αφρικής χώρες.

2008 Διεθνής ομάδα ερευνητών ανακοινώνει ότι τα πρώτα κρούσματα HIV / AIDS ανάμεσα στους ανθρώπους εκδηλώθηκαν μεταξύ 1884 και 1924 στην υποσαχάρια Αφρική. Δείτε το σχετικό άρθρο.

2009 4 εκατομμύρια άνθρωποι στις αναπτυσσόμενες χώρες λαμβάνουν θεραπεία για τον HIV ενώ 9,5 εκατομμύρια εξακολουθούν να βρίσκονται σε άμεση ανάγκη θεραπείας.
Ο Πρόεδρος των Η.Π.Α ανακοινώνει την άρση της ταξιδιωτικής απαγόρευσης που διήρκησε 22 χρόνια και απαγόρευε την είσοδο στις Η.Π.Α σε ανθρώπους θετικούς στον HIV.

2011 Το Σεπτέμβριο, οι παίκτες του δωρεάν online παιχνιδιού Foldit δημιουργούν τη σωστή δομή μιας πρωτεΐνης που ο ιός HIV χρησιμοποιεί για να αναπαράγει τον εαυτό του. Με αυτή την ανακάλυψη (που δημοσιεύτηκε στο Nature ως «Κρυσταλλική δομή μιας μονομερούς ρετροϊικού πρωτεάσης η οποία επιλύθηκε από παίκτες παιγνιδιού αναδίπλωσης πρωτεϊνών»). Η ανακάλυψη καταξιώνει τη συνδρομή των πολιτών στην επιστήμη και ταυτόχρονα ανοίγει το δρόμο για νέα αντιρετροϊκά φάρμακα στη μάχη κατά του HIV / AIDS.

2012 Οι ερευνητές στο NYU Langone Medical Center που αναφέρουν στο περιοδικό Nature Immunology ότι μία πρωτεΐνη που ονομάζεται SAMHD1 προκαλεί «λιμοκτονία» στα κύτ-ταρα HIV καθιστώντας τα ανενεργά. Οι συγγραφείς εξηγούν ότι η ανακάλυψή τους θα μπο-ρούσε να ανοίξει το δρόμο για την έρευνα θεραπειών για ανάσχεση ή επιβράδυνση της εξέλι-ξης του ιού HIV σε AIDS.

Πορεία και Εξέλιξη της Επιδημίας στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα το πρώτο κρούσμα της λοίμωξης HIV διαγνώσθηκε τον Οκτώβριο του 1983 και ήταν ένας φοιτητής από τη Ζάμπια (Υφαντόπουλος, 1996). Θεωρήσαμε σκόπιμο να παρουσιάσουμε ορισμένα στατιστικά στοιχεία, τα οποία μας βοηθούν να κατανοήσουμε καλύτερα την πορεία και εξέλιξη της επιδημίας στη χώρα μας.

Η δήλωση των κρουσμάτων AIDS (νόσου HIV) ξεκίνησε στην Ελλάδα το 1984. Είναι ανώνυμη, απόρρητη και υποχρεωτική σύμφωνα με την Υπουργική Απόφαση Α1/6122/19-9-1986. Η δήλωση των κρουσμάτων AIDS, ήταν ο κυριότερος τρόπος παρακολούθησης της λοίμωξης HIV στην Ελλάδα. Η εξέλιξη όμως που πραγματοποιήθηκε στον τομέα των θεραπειών, μεγάλωσε το διάστημα ανάμεσα στη λοίμωξη HIV και στη νόσο HIV. Το γεγονός κατέστησε αναγκαία την επέκταση του επιδημιολογικού συστήματος και τη δήλωση των οροθετικών ατόμων η οποία θεωρείται ότι θα αποδειχθεί εξαιρετικά χρήσιμη στην παρακολούθηση της επιδημίας και στο σχεδιασμό των υπηρεσιών Υγείας και φροντίδας των οροθετικών ατόμων. Η δήλωση των οροθετικών ατόμων ξεκίνησε στην Ελλάδα το 1998. Είναι ανώνυμη, απόρρητη και υποχρεωτική σύμφωνα με την Υπουργική Απόφαση Β1/5295/7-8-1998 (ΚΕΕΛ, 2000).