AIDS AWARENESS PICTURE GALLERY

Κέντρα Ελέγχου και Αναφοράς AIDS

Χρονολογικά Στοιχεία για την Εξέλιξης της Επιδημίας

Λοίμωξη και Νόσος HIV

 

Θέματα Διαπροσωπικών Σχέσεων

Σεξουαλικές Σχέσεις

Οι συνέπειες της λοίμωξης HIV για τους δύο συντρόφους περιλαμβάνουν:
α. φόβο απόρριψης,
β. φόβο μόλυνσης,
γ. ενοχή και φόβο αποκάλυψης,
δ. φόβο αποκάλυψης απιστίας, ερωτικής ασυδοσίας ή συγκεκριμένης σεξουαλικής προτίμησης,
ε. φόβο αποκάλυψης παρελθούσας σεξουαλικής ιστορίας.

Οι σύντροφοι θα πρέπει να έχουν την ευκαιρία:
α. να κάνουν το τεστ αντισωμάτων για λοίμωξη HIV,
β. να μιλήσουν για θέματα που τους απασχολούν,
γ. να λαμβάνουν Συμβουλευτική υποστήριξη, εφόσον βέβαια κάτι τέτοιο είναι εφικτό.

Οικογενειακές Σχέσεις

Γενικά

Η ανακοίνωση θετικών αποτελεσμάτων ως προς την ύπαρξη λοίμωξης ή νόσου HIV είναι λογικό να επηρεάσει την οικογένειά του ασθενούς και να αλλάξει τις σχέσεις μεταξύ των μελών της.

Η απώλεια είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής. Όλα υπόκεινται στους νόμους της αλλαγής και της φθοράς. Ως απώλεια μπορεί να οριστεί η κατάσταση κατά την οποία το άτομο στερείται ή χάνει πρόσωπα ή πράγματα τα οποία είχε πριν. Η απώλεια συνοδεύεται από θλίψη και πόνο, ενώ το άτομο βιώνει μια περίοδο πένθους (Humphrey & Zimpfer, 1996). Όλοι οι άνθρωποι, όταν βιώνουν μια σημαντική απώλεια, θρηνούν.

Ο τρόπος, ωστόσο, που εκφράζεται ο θρήνος διαφέρει από άτομο σε άτομο, ενώ παράλληλα επηρεάζεται από το κοινωνικό-πολιτιστικό πλαίσιο μέσα στο οποίο ζει κάποιος. Κάθε κοινωνία ορίζει κάποιους "κανόνες" σχετικά με συμπεριφορές και εκδηλώσεις θρήνου που θεωρεί "κατάλληλες" εν όψει του θανάτου (Παπαδάτου, 1995).

Σε κάθε περίπτωση, όμως, ο πόνος και η οδύνη πρέπει να βιωθούν και να εκφραστούν για να βρουν διέξοδο η ένταση και η θλίψη. Κατά τη διάρκεια του πένθους, το άτομο θα περάσει από διάφορα στάδια, σχηματίζοντας μια νέα ταυτότητα. Όταν αυτός που πενθεί ολοκληρώσει το θρήνο του, δε σημαίνει ότι "ξεχνά" ή παύει να νοιώθει πόνο για την απώλεια. Αντίθετα, σημαίνει ότι έχει μάθει να ζει μ' αυτή, την εντάσσει στη ζωή του, της δίνει άλλο νόημα και συνεχίζει τη ζωή του. Η διαδικασία αυτή απαιτεί χρόνο. Ταυτόχρονα, το άτομο που θρηνεί πρέπει να ολοκληρώσει κάποιους στόχους που σύμφωνα με τον Worden, όπως διαβάζουμε στους Humphrey & Zimpfer (1996), περιλαμβάνουν:
α. Την αποδοχή της απώλειας ως πραγματικής.
β. Τη βίωση του πόνου του θανάτου ή της απώλειας.
γ. Την προσαρμογή στο περιβάλλον απ' όπου απουσιάζει το αγαπημένο άτομο.
δ. Συναισθηματική απόσυρση από το νεκρό πρόσωπο και επένδυση σε νέα σχέση.

Αν ένας στόχος δεν ολοκληρωθεί θα εμποδίσει και την ολοκλήρωση των επόμενων στόχων, με αποτέλεσμα το άτομο να εμφανίζει κάποια μορφή περιπλεγμένου πένθους που μπορεί να εκδηλωθεί είτε με την άρνηση της απώλειας, είτε με την εκδήλωση χρόνιου και παρατεταμένου θρήνου, είτε με την απώθηση του θρήνου (Παπαδάτου, 1995).

"Τα μέλη του συγγενικού και φιλικού περιβάλλοντος του ασθενή με AIDS έχουν αυξημένο κίνδυνο να βιώσουν ένα περιπλεγμένο πένθος" (Παπαδάτου, 1995, σελ 83). Αυτό μπορεί να αποδοθεί σε πολλούς παράγοντες όπως:
α. Ότι εμπλέκονται σε μια χρόνια ασθένεια η οποία συνοδεύεται από κοινωνικό στίγμα.
β. Ότι θεωρούν πως ο θάνατος θα μπορούσε να προληφθεί.
γ. Ότι ο θρήνος των ατόμων αυτών δεν αναγνωρίζεται από την κοινωνία.

Έτσι, η απώλεια αυτών των ατόμων δεν αναγνωρίζεται και δεν θρηνείται δημοσίως με αποτέλεσμα οι πενθούντες να μην έχουν τη συνηθισμένη κοινωνική στήριξη. Οι ψυχολογικές επιπτώσεις είναι σοβαρές αφού, το πένθος γίνεται χρόνιο και δεν ολοκληρώνεται. Ο θρήνος γίνεται ιδιωτική υπόθεση και τα φυσιολογικά συναισθήματα θυμού, ενοχών, θλίψης, μοναξιάς και απελπισίας εντείνονται καθώς τα άτομο δεν έχει την ευκαιρία να τα μοιραστεί με άλλους και να νιώσει ότι τον στηρίζουν (Παπαδάτου, 1995).

Σχέσεις με τους Γονείς

Μερικοί γονείς ίσως δεν γνωρίζουν την πιθανή ομοφυλοφιλική ταυτότητα του γιου τους ή τη χρήση παράνομων ουσιών (του παιδιού τους) μέχρι τη στιγμή της ασθένειας.

Οι αντιδράσεις των γονιών στα νέα της διάγνωσης μπορεί να συμπεριλαμβάνουν:
α. θυμό απέναντι στα παιδιά τους και
β. ενοχή σχετικά με το ρόλο τους (με το αν ήταν καλοί γονείς). Σε περίπτωση που είναι οι ίδιοι φορείς, ενοχή μήπως μολύνουν το παιδί τους.

Επίσης περιλαμβάνουν:
α. φόβο σχετικά με τον στιγματισμό, την απομόνωση και την απόρριψη από φίλους, γνωστούς, γείτονες και συναδέλφους,
β. φόβους σχετικά με την πορεία της ασθένειας,
γ. φόβους σχετικά με την απώλεια του παιδιού τους,
αβεβαιότητα για το αν θα τα καταφέρουν να ξεπεράσουν το θάνατο,
δ. φόβους για τον εαυτό τους και τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειά (μήπως μολυνθούν).

Σχέσεις με τα Αδέλφια

Μερικοί γονείς θέλοντας να "προστατέψουν" τα υπόλοιπα παιδιά της οικογένειας, αποκρύπτουν τη διάγνωση από το φόβο (Miller & Bor, 1991):
α. της αποκάλυψης της σεξουαλικής προτίμησης του γιου τους (αν είναι ομοφυλόφιλος),
β. της επίδρασης που αυτή θα έχει στα υπόλοιπα παιδιά της οικογένειας
των συνεπειών στις άλλες σχέσεις των παιδιών (στο σχολείο, στη δουλειά, στην κοινωνία).

Παιδιά Μολυσμένων Ατόμων

Τα παιδιά μολυσμένων ατόμων, αιμοφιλικών, αμφιφυλόφιλων ανδρών και χρηστών ενδοφλέβιων ναρκωτικών μπορεί να νιώθουν (Miller & Bor, 1991):
α. φόβο σχετικά με τον επικείμενο θάνατο των γονιών τους,
β. φόβο για την πιθανότητα να μολυνθούν τα ίδια από τον ιό,
γ. φόβο για την αντίδραση των φίλων τους.

Φιλικές Σχέσεις

Ο φόβος της απόρριψης από τους άλλους μπορεί να οδηγήσει το άτομο που έχει μολυνθεί από τον HIV να μην αποκαλύψει το γεγονός της μόλυνσης με αποτέλεσμα να νιώθει απομονωμένο ή αντίθετα να το οδηγήσει στο να διαδώσει τα νέα σε αρκετά άτομα στα οποία ουσιαστικά δεν θα ήθελε να το αποκαλύψει, με αποτέλεσμα να το μετανιώσει στη συνέχεια.

Η συμπαράσταση από φίλους είναι ιδιαίτερα σημαντική και μπορεί να βοηθήσει το άτομο με λοίμωξη HIV αφενός να μάθει να ζει και αφετέρου να αντιμετωπίζει την ασθένεια του. Επίσης, είναι πολύ σημαντικό το άτομο που νοσεί να επιλέξει τα άτομα στα οποία θα μιλήσει για την ασθένειά του καθώς και το στάδιο της ασθένειας που θα ήταν καλύτερο να γίνει αυτό (Miller & Bor, 1991).

Επαγγελματικές Σχέσεις

Ένα από τα θέματα που πρέπει να "κατανοήσει" το άτομο με λοίμωξη HIV είναι ότι δεν είναι υποχρεωμένο να μιλήσει στους συναδέλφους ή τους εργοδότες του σχετικά με το γεγονός της μόλυνσης.
Κάποια από τα θέματα που σχετίζονται με την αποκάλυψη της μόλυνσης είναι, σύμφωνα με τους Miller & Bor (1991), τα παρακάτω:
α. το ρίσκο της απόλυσης,
β. η έλλειψη μελλοντικής προοπτικής σε θέματα καριέρας,
γ. η προσαρμογή στους κανονικούς ρυθμούς της δουλειάς,
δ. ο στιγματισμός στο χώρο εργασίας,
ε. οι αντιδράσεις των συναδέλφων και οικογενειών τους,
στ. οι αναρρωτικές άδειες,
ζ. νομικά θέματα.

Σχέσεις στο Πλαίσιο της Σχολικής Ζωής

Τα παιδιά που έχουν μολυνθεί από τον HIV καθώς και οι γονείς τους ίσως έχουν συγκεκριμένες ανησυχίες σχετικά με τις σχέσεις τους στο σχολείο. Δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι ένα παιδί με λοίμωξη HIV αποτελεί κίνδυνο για τα υπόλοιπα στο σχολείο ή οπουδήποτε αλλού δεδομένου ότι τηρούνται κάποιοι κανόνες και παίρνονται οι απαραίτητες προφυλάξεις. Κίνδυνος υπάρχει εάν τα παιδιά παλεύουν υπερβολικά ή δαγκώνονται μεταξύ τους. Τα παιδιά με λοίμωξη HIV είναι ίσως πιο ευπαθή στις κοινές ασθένειες και μολύνσεις. Επιπλέον υπάρχει πιθανότητα τα παιδιά αυτά να μην διέλθουν ομαλά τα εξελικτικά στάδια και ίσως παρουσιάσουν μαθησιακές δυσκολίες.
Τα παιδιά με λοίμωξη ή νόσο HIV μπορεί να είναι:
α. αιμοφιλικά, τα οποία έχουν μολυνθεί από μολυσμένο αίμα έπειτα από μετάγγιση,
β. παιδιά των οποίων οι μητέρες είχαν λοίμωξη HIV και μετέδωσαν τον ιό στα ίδια κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης,
γ. παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας ή έφηβοι που μολύνθηκαν από την κοινή χρήση μολυσμένων συριγγών - εάν είναι χρήστες ναρκωτικών - ή μέσω σεξουαλικής δραστηριότητας.