AIDS AWARENESS PICTURE GALLERY

Κέντρα Ελέγχου και Αναφοράς AIDS

Χρονολογικά Στοιχεία για την Εξέλιξης της Επιδημίας

Συμβουλευτική για Λοίμωξη και Νόσο HIV

 

Η Συμβουλευτική Παρέμβαση Αναλυτικά

Προσεγγίσεις

Γενικά

Με τον όρο "προσέγγιση" εννοούμε τη γενικότερη προδιάθεση και στάση του λειτουργού της Συμβουλευτικής απέναντι στο πώς πρέπει να επιχειρηθεί η παρέμβαση σε κάποια περίπτωση. Η προσέγγιση που υιοθετεί ο λειτουργός σε κάποια συγκεκριμένη εφαρμογή της Συμβουλευτικής, του υπαγορεύει και τη μέθοδο ή της μεθόδους δράσης (Δημητρόπουλος, 1999). Οι διάφορες πιθανές προσεγγίσεις διακρίνονται μεταξύ τους με βάση έναν άξονα κριτηρίων . Στη βάση αυτή οι κυριότερες προσεγγίσεις που θεωρούμε ότι είναι χρήσιμες στην περίπτωση της Συμβουλευτικής για τη λοίμωξη και νόσο HIV είναι οι παρακάτω:

α. Σε σχέση με την αμεσότητα παρέμβασης, πιστεύουμε ότι οι προσεγγίσεις που χρειάζεται να χρησιμοποιηθούν είναι τόσο η άμεση, όσο και έμμεση /περιβαλλοντική.
β. Σε σχέση με τον αριθμό αποδεκτών, μπορεί να αξιοποιηθεί τόσο η ατομική όσο και η ομαδική Συμβουλευτική και η μαζική παρέμβαση.
γ. Σε σχέση με τον αριθμό ειδικών, η συμβουλευτική παρέμβαση μπορεί να είναι είτε απλή/ μονοπρόσωπη, είτε πολυπρόσωπη/ διεπιστημονική.
δ. Σε σχέση με το επίκεντρο πρωτοβουλιών και ελέγχου, η παρέμβαση μπορεί να είναι είτε συμβουλοκεντρική είτε ατομοκεντρική. Ειδικότερα, στην περίπτωση της ατομικής συμβουλευτικής συνέντευξης, πιστεύουμε ότι ο Σύμβουλος πρέπει να κατευθύνει τη συνάντηση. Στο θέμα αυτό επανερχόμαστε παρακάτω.
ε. Σε σχέση με τον τρόπο επαφής, πιστεύουμε ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση θα ήταν προτιμότερη η προσωπική επαφή, χωρίς όμως να αποκλείεται και η τεχνικά υποβοηθούμενη (π.χ. τηλεφωνική) επαφή όπου αυτό βοηθά στην προσπέλαση κάποιου πρακτικού προβλήματος.
στ. Σε σχέση με το σκοπό παρέμβασης, τόσο η προληπτική, αντισταθμιστική παρέμβαση είναι σκόπιμο να αξιοποιούνται. Στο θέμα αυτό αναφερόμαστε πιο αναλυτικά αμέσως παρακάτω.
ζ. Σε σχέση με την έμφαση σκοπών, η παρέμβαση μπορεί να είναι είτε τελολογική, είτε διαδικαστική.
η. Σε σχέση με την επικέντρωση, η παρέμβαση μπορεί να είναι είτε προβληματοκεντρική, είτε σχεσιοκεντρική.
θ. Σε σχέση με τη μεθοδολογική έμφαση, η παρέμβαση μπορεί να είναι είτε κλινική, είτε μη κλινική.
ι. Σε σχέση με τη θεωρητική στάση του Συμβούλου, η παρέμβαση μπορεί να είναι είτε θεωριοκεντρική , είτε εκλεκτική. Θεωρούμε ότι η εκλεκτική προσέγγιση είναι η προτιμότερη στη συγκεκριμένη περίπτωση. Στο θέμα αυτό αναφερόμαστε αναλυτικότερα παρακάτω.
ια. Σε σχέση με την αφετηρία παρέμβασης, στη συγκεκριμένη περίπτωση μπορεί να αξιοποιηθεί κυρίως η παρέμβαση ανταπόκρισης, όταν πρόκειται για την ατομική συμβουλευτική συνέντευξη που σχετίζεται με την εξέταση για ανίχνευση αντισωμάτων HIV και η ενεργός παρέμβαση, όταν πρόκειται για άλλες ενέργειες που αφορούν κυρίως στην πρόληψη.
ιβ. Σε σχέση με το χώρο παρέμβασης, η παρέμβαση μπορεί να είναι είτε γραφειοκεντρική, είτε κοινωνιοκεντρική.
ιγ. Σε σχέση με τη διάρκεια παρέμβασης, η παρέμβαση μπορεί να είναι είτε μακράς διαρκείας, είτε βραχείας διαρκείας. Το ιδανικό θα ήταν να καθορίζεται η διάρκεια της παρέμβασης με γνώμονα τις ανάγκες του ενδιαφερομένου ατόμου. Υπάρχουν όμως πρακτικοί περιορισμοί που δεν επιτρέπουν πάντοτε κάτι τέτοιο.

Είναι ευνόητο ότι οι προσεγγίσεις που σημειώσαμε παραπάνω συνδυάζονται ανάλογα με την περίπτωση. Στο συγκεκριμένο σημείο θα θέλαμε να σταθούμε περισσότερο στις προσεγγίσεις που σχετίζονται με το σκοπό παρέμβασης όπως τον ορίσαμε παραπάνω, δηλαδή, στην προληπτική Συμβουλευτική και στην αντισταθμιστική-επανορθωτική Συμβουλευτική.

Προληπτική Συμβουλευτική

Η προληπτική Συμβουλευτική έχει σαν στόχο την πρόληψη της λοίμωξης HIV, τον έλεγχο της μετάδοσης το ιού -σε περίπτωση που κάποιος έχει ήδη μολυνθεί από τον ιό- και τη δυνατότητα στήριξης προκειμένου το μολυσμένο άτομο να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τα προσωπικά και κοινωνικά προβλήματα που θα ανακύψουν λόγω της ασθένειάς του. Για το θέμα της πρόληψης και το ρόλο του Συμβούλου, θεωρήσαμε σκόπιμο να δημιουργήσουμε ξεχωριστή ενότητα.

Αντισταθμιστική-Επανορθωτική Συμβουλευτική

Η επανορθωτική -αντισταθμιστική Συμβουλευτική έχει ως στόχο να βοηθήσει τα άτομα που έχουν προσβληθεί από τον HIV να προετοιμαστούν ψυχολογικά για τη νέα πραγματικότητα που πρέπει να αντιμετωπίσουν, να επεξεργασθούν συναισθήματα όπως φόβο, θυμό, επιθετικότητα κλπ που είναι δυνατόν να αντιμετωπίσουν στις διάφορες φάσεις της ασθένειας καθώς και να τα βοηθήσει να βρουν τρόπους αντιμετώπισης σε διάφορα προβλήματα που μπορεί να ανακύψουν (Γκόμα, 1995).

Η λοίμωξη HIV προκαλεί έντονο άγχος στο οροθετικό άτομο αναφορικά με τις σχέσεις του (φιλικές, εργασιακές, οικογενειακές κλπ). Ένας από τους στόχους της συμβουλευτικής παρέμβασης είναι να έρθει το μολυσμένο άτομο σε επαφή και να συζητήσει με τον ερωτικό σύντροφο και τα μέλη της οικογενείας του, ή αν το επιθυμεί, η παρέμβαση να γίνει ομαδική.

Η συμβουλευτική παρέμβαση μπορεί να εστιάσει στο συμβουλευόμενο μόνο, χωρίς να αγγίξει θέματα σχέσεων που μπορεί να απασχολούν το μολυσμένο με τον ιό άτομο. Ωστόσο, θεωρείται πιο ολοκληρωμένη η παρέμβαση εάν ληφθούν υπόψη οι συνέπειες της ασθένειας του ατόμου στη συμπεριφορά και τα συναισθήματα της οικογένειάς του. Ο ορισμός της οικογένειας πρέπει να χρησιμοποιείται διευρυμένα, περιλαμβάνοντας όχι μόνο τα άτομα που συνδέονται "γενετικά" με το οροθετικό άτομο, αλλά και τα άτομα που συνδέονται μαζί του με δική τους επιλογή (Miller & Bor 1991).

Ο Σύμβουλος είναι σε θέση να βοηθήσει καλύτερα το οροθετικό άτομο αν λάβει υπόψη του τον τρόπο με τον οποίο τα άτομα του οικογενειακού περιβάλλοντος συμπεριφέρονται στο οροθετικό άτομο στα διάφορα στάδια της ασθένειας γιατί ο τρόπος αυτός έχει επιπτώσεις στο πως το οροθετικό άτομο αντιμετωπίζει τη λοίμωξη και αντεπεξέρχεται σε αυτή (Γκόμα, 1995).